Dissemine İntravasküler Koagülasyonlu Hastalarda Vitamin E, Selenyum ve Glutatyon Peroksidaz Aktivitesinin Değerlendirilmesi

Yazar/lar: Başak Nur Akyıldız, Musa Karakükçü, Mustafa Kendirci, Sabahattin Muhtaroğlu, Semiha Aydın, İbrahim Yılmaz, Serkan Özsoylu

Özet

Amaç: Dissemine intravasküler koagülasyon (DİK) çocuk yoğun bakım ünitesinde (ÇYBÜ) görülen en ciddi hemostatik problemlerden biridir. Tedavide ana amaç altta yatan hastalığın tedavisi olmakla birlikte antioksidan ilaçların rolü tartışmalıdır. Çalışmada DİK tespit edilen kritik hastalarda vitamin E, selenyum ve glutatyon peroksidaz (GPx) aktivitesini değerlendirmeyi amaçladık.

Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmaya Eylül 2011- Ekim 2013 tarihleri arasında ÇYBÜ’de DİK tanısı alan 150 hasta alındı. ÇYBÜ’ne kabul öncesi son 24 saat içinde kan transfüzyonu yapılan olgular çalışma dışı bırakıldı. DİK skorları International Society on Thrombosis and Haemostasis (ISTH) sistemine göre hesaplanarak 2 gruba (DİK <5 ve DİK ≥ 5) ayrıldı. Hastaların yaş, cinsiyet, yoğun bakıma yatış tanısı, Pediatric Risk of Mortality (PRISM) ve Pediatric Logistic Organ Dysfunction (PELOD) skorları, yoğun bakımda yatış süreleri kaydedildi.

Bulgular: Çalışmaya alınan olguların 78’si erkek, 72’si kız olup ortanca yaşları 50 ay (12-106 ay)’di. Tüm olguların vitamin E düzeyi 9.7±2.8 mg/L, selenyum düzeyi 67.8±36.5 μg/L ve GPx aktivitesi ise 82.9±44.3 U/L olarak ölçüldü. DİK ≥5 olan grupta sırasıyla vitamin E, selenyum ve GPx aktivitesi DİK< 5 olan gruba göre anlamlı düzeyde düşük bulundu (p<0.01, p<0.001, p<0.001). DİK tespit edilen hastalar sepsis ve sepsis dışı olgular olarak ikiye ayrılıp selenyum, vitamin E ve GPx aktivitesi değerlendirildiğinde ise sepsis grubunda sırasıyla anlamlı düzeyde düşük olarak saptandı (p=0.003, p=0.044, , p=0.007).

Sonuç: DİK tespit edilen kritik hasta çocuklarda plazma selenyum, vitamin E ve GPx aktivitesi düşüktür. Bu durum sepsisli hastalarda çok daha belirgindir. DİK ve sepsis tespit edilen hastalar başta olmak üzere vitamin E ve selenyum desteğinin yapılmasının yararlı olacağını düşünmekteyiz. Tedavi algoritmalarını geliştirmek için daha geniş hasta sayıları içeren prospektif klinik çalışmalar gereklidir.

Anahtar Kelimeler

Dissemine intravasküler koagülasyon, Glutatyon peroksidaz aktivitesi, Selenyum, Vitamin E