Çocuklarda Raynaud Fenomeni ve Birincil ve İkincil Raynaud Hastalarının Karşılaştırılması

Yazar/lar:
Ezgi Deniz Batu
Hafize Emine Sönmez
Yelda Bilginer

Özet

Amaç: Raynaud fenomeni (RF), vücudun uç kısımlarında solukluk, siyanoz ve kızarıklıkla karakterize vazospastik bir durumdur. Altta yatan yapısal bir vasküler hastalık veya kolajen doku hastalığı olup olmamasına göre birincil ve ikincil RF olarak sınıflanır. Çalışmada, RF tanısı ile takipli çocuk olgularımızın klinik, laboratuvar ve kapilleroskopik özelliklerini özetlemeyi amaçladık.

Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya 2014-2016 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Romatoloji Bilim Dalı’nda RF tanısı ile takip edilen 0-18 yaş arası 35 olgu dahil edildi.

Bulgular: Hastaların 26’sında (%74.3) birincil; 9’unda (%25.7) ikincil RF saptandı. Kız/erkek oranı 1.7’di. Hastaların medyan (minimum-maksimum) tanı yaşı 13 (5.5-16)’tü. 19 hastada (%54.3) bifazik, 16 hastada ise (%45.7) trifazik Raynaud saptandı. İkincil Raynaud’lu olguların semptom başlangıç ve tanı yaşlarının daha erken olduğu (10 ve 10.5 yaşa karşı 13 ve 13.75 yaş), anti nükleer antikor ve ekstrakte edilebilir nükleer antijene karşı antikor pozitifliğinin daha sık olduğu (ANA için %55.6’ya karşı %15.4; ENA için %55.6’ya karşı %0), eritrosit sedimantasyon hızı yüksekliğinin daha sık (%77.8’e karşı %0), kapilleroskopide geniş kapil görülmesi durumunun daha sık (%66.7’ye karşı %19.2), olduğu görüldü (p<0.05).

Sonuç: Bu çalışmada, RF’li olgularımızda daha çok birincil RF olduğunu gördük. İkincil RF’si olan olgularda ise hastalık daha erken dönemde belirti vermekteydi ve kapilleroskopide anormal bulgu oranı daha yüksekti. Ayrıca eritrosit sedimentasyon hızı ve bazı otoantikorların birincil ve ikincil RF’li olguları ayırmada yardımcı laboratuvar parametreler olduğu sonucuna ulaştık. Daha sonra yapılacak ileri dönük, çok merkezli çalışmalarla, bu hastalarda hastalığın gidişi ile ilgili daha çok bilgi edinilebilir ve hastaların daha etkin bir biçimde tedavi edilmesi mümkün olabilir. 

Anahtar Kelimeler

Çocuk, Raynaud fenomeni, Romatizmal hastalıklar