Beslenme Süreci Anne Tutumları Ölçeği (BSATÖ): Geliştirilmesi, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Yazar/lar:
Habibe Dilsiz
İhsan Dağ

Özet

Amaç: Küçük çocuklarda beslenme ile ilgili davranışların gelişimi çocuğun bakım veren kişi ile ilişkileri çerçevesinde gelişir ve hemen her zaman karşılıklı bir ilişkiye ve etkileşime bağlıdır. Bu çalışmanın amacı; 9 ay ile 72 ay arasında çocuğu olan annelerin besleme/yedirme süreci ile ilgili duygu, düşünce ve yaklaşımlarını değerlendirmeyi amaçlayan geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir.

Gereç ve Yöntemler: Araştırma, Ankara il sınırları içinde bulunan 26’sı kreş ve çocuk gündüz bakımevi ve biri Aile Sağlığı Merkezi olmak üzere toplam 27 farklı kurum ve kuruluşta 9-72 aylık çocukların anneleri üzerinde yürütülmüştür. Ölçeğin geçerliği; faktör analizi, korelasyon, alt ve üst % 27’lik grubun t testi ile karşılaştırılması teknikleri ile değerlendirilmiştir. Ölçeğin kapsam geçerliğinin değerlendirilmesi için alanda yetkin beş uzmanın görüşüne başvurulmuştur. Ölçeğin güvenirliğine ilişkin olarak; Cronbach Alpha iç tutarlık katsayıları, test-tekrar test korelasyon katsayıları ve madde toplam korelasyonları hesaplanmıştır.

Bulgular: 529’u kız(% 47.2), 592’si(% 52.8) erkek olan toplam 1121 sağlıklı çocuğun annesinin doldurmuş olduğu ölçek araştırmaya dahil edilmiştir. Annelerin yaşı 18-48 yaş (X= 34.87 yıl±4.78 yıl) arasında değişmektedir. Ölçek; “Öğün sırasındaki Negatif Duygu Durumu”, “Yetersiz/Dengesiz Beslenmeye İlişkin Tutumlar”, “Negatif Besleme Stratejileri”, “Zorla Besleme”, “Diğerlerinin Görüşüne Tepki” olarak adlandırılmış olan beş faktörden oluşmaktadır. Faktörlerin birlikte açıkladığı toplam varyans oranı % 56.49’dur. Ölçeğe ait Cronbach Alpha değeri 0.91’dir, test-tekrar test güvenirlik katsayısı 0.94’tür. Alt-üst %27’lik grup ortalamaları arasındaki fark p<0,001 düzeyinde anlamlıdır. Ölçeğin faktör yapısı Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçlarına göre doğrulanmıştır.

Sonuç: Sonuçlar, 27 maddeden oluşan ölçeğin geçerli ve güvenilir olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Anne tutumları, Beslenme süreci, Geçerlik, Güvenilirlik, Ölçek geliştirme