Özgül Öğrenme Güçlüğü Etiyolojisinde Akut Dissemine Ensefalomiyelit (Adem ) Etken Olabilir mi?

Yazar/lar:
Sabide Duygu Tunas
Gülser Dinç
Zeynep Göker
Özden Şükran Üneri

Özet

Akut dissemine ensefalomiyelit (ADEM) santral sinir sisteminin immün aracılı demiyelinizan bir hastalığıdır. Literatürde ADEM geçiren çocukların yaşam boyu bilişsel süreçleri ile ilgili bilinen çok azdır. Bugüne kadar, yalnızca birkaç çalışma ve olgu sunumunda ADEM sonrası dikkat, sözel bellek, kısa süreli bellek, bilginin işlenmesi ve işlemleme hızı, dürtü kontrolü, yürütücü işlevler ve görsel-uzaysal beceriler gibi bilişsel işlev alanlarında hafif bozulmalar olduğu, öğrenme güçlükleri ve okul başarısızlığı gözlendiği bildirilmiştir.

Özgül öğrenme güçlüğü (ÖÖG) bireyin yaş, zeka düzeyi ve aldığı eğitim ile açıklanamayan okuma, yazma, matematik alanlarından biri veya birkaçında, bireyin günlük işlevselliğini bozacak kadar, beklenen düzeyin altında kalması durumudur. Genel olarak ÖÖG etiyolojisinde kalıtımsal etkenlerin önemine vurgu yapılsa da, kesin etiyolojik faktörler henüz tam olarak ortaya konulamamıştır. Özellikle erken çocukluk döneminde geçirilen ADEM nedeniyle öğrenmeyle ilişkili becerilerin görece immatür kalabileceği, bu çocukların özellikle bilgi işlemleme bozukluklarına eğilimli olabileceği, sosyal gelişim ve öğrenmenin engellenebileceği bazı olgu sunumlarında ifade edilmiştir.

Bu olgu sunumumuzda okuma-yazma sorunları nedeniyle çocuk psikiyatrisi polikliniği başvurusu olan, erken çocukluk döneminde geçirilmiş ADEM öyküsü olduğu saptanan ve ÖÖG tanısı alan olgumuz aracılığı ile ADEM’in ÖÖG etiyolojisindeki olası rolünün tartışılması amaçlanmıştır. Literatür gözden geçirildiğinde ADEM ve ÖÖG arasında henüz net olmayan bir nedensellik ilişkisi olabileceği, gelecekte geniş örneklemlere sahip prospektif olarak planlanmış kohort çalışmaları ile bu olası ilişkinin değerlendirilmesinin ÖÖG etiyolojisini aydınlatma açısından yararlı olacağı düşünülmüştür.

Anahtar Kelimeler

ADEM, Erken çocukluk, Özgül öğrenme güçlüğü